Numeric Methods/Simpson usuli
v2
SMP-004INTEGRAL · INTEGRAL / MK-4
Numerical integration / 004

Simpson usuli

Parabolalar usuli. Funksiyani kvadratik parabolalar bilan approksimatsiya qilib, aniq integralni yuqori aniqlikda hisoblang.

n mod 2 = 0Bo'linishlar soni 'n' juft butun son bo'lishi shart
Method mapSimpson 1/3 algoritmi
01
Qadamni hisoblashOraliq n ta teng bo'lakka bo'linadi: h = (b - a) / n.
02
Tugunlar va yig'indilarChetdagi, toq va juft indeksli funksiya qiymatlari ajratiladi.
03
Kvadratik kvadraturaI ≈ (h/3) · [Y_chet + 4·ΣY_toq + 2·ΣY_juft] formulasi qo'llanadi.
Input / Parametrlar

Masalani sozlang

01

f(x) — Integrallanuvchi ifoda (masalan: dx / sqrt(1 + 2x^2), sin(x), x^2).

∫0.61.6dx1+2x2\int_{0.6}^{1.6} \frac{ dx}{\sqrt{1+2 { x}^{2}}}
Natija / Integral

Hisoblangan integral I

02
0.555223
h = 0.10000
Benchmark aniq qiymat (n=10000):0.555224
Xatolik bahosi Δ:1.0466e-6
Analysis / Formulalar

Matematik qadamlar

03

1Qadam uzunligi (h)

h=b−an=1.6000−0.600010=0.100000h = \frac{b - a}{n} = \frac{1.6000 - 0.6000}{10} = 0.100000

2Yig'indilar

Ychet=y0+yn=1.166719∑Ytoq=y1+y3+⋯=2.773429∑Yjuft=y2+y4+⋯=2.198124\begin{aligned} Y_{chet} &= y_0 + y_n = 1.166719 \\ \sum Y_{toq} &= y_1 + y_3 + \dots = 2.773429 \\ \sum Y_{juft} &= y_2 + y_4 + \dots = 2.198124 \end{aligned}

3Simpson 1/3 formulasi

I≈h3[Ychet+4∑Ytoq+2∑Yjuft]I≈0.100003[1.1667+4(2.7734)+2(2.1981)]I≈0.555223\begin{aligned} I &\approx \frac{h}{3} \Big[ Y_{chet} + 4\sum Y_{toq} + 2\sum Y_{juft} \Big] \\ I &\approx \frac{0.10000}{3} \Big[ 1.1667 + 4(2.7734) + 2(2.1981) \Big] \\ I &\approx \mathbf{0.555223} \end{aligned}

4Xatolik (Benchmark taqqoslash)

Ianiq≈∫0.601.60dx1+2x2≈0.555224Δ=∣I−Ianiq∣=1.0466×10−6\begin{aligned} I_{aniq} &\approx \int_{0.60}^{1.60} \frac{ dx}{\sqrt{1+2 { x}^{2}}} \approx 0.555224 \\ \Delta &= |I - I_{aniq}| = \mathbf{1.0466 \times 10^{-6}} \end{aligned}
Visual / Grafik

Funksiya va integrallash sohasi

04
0.10.61.11.62.1-0.14720.17170.49070.80961.129X
Jadval / Nuqtalar

Tugun nuqtalar jadvali

05
ix_iy_i = f(x_i)Koeffitsiyent c_iTuri
00.600000.7624931Chetki (c=1)
10.700000.7106694Toq (c=4)
20.800000.6622662Juft (c=2)
30.900000.6178024Toq (c=4)
41.000000.5773502Juft (c=2)
51.100000.5407384Toq (c=4)
61.200000.5076732Juft (c=2)
71.300000.4778184Toq (c=4)
81.400000.4508352Juft (c=2)
91.500000.4264014Toq (c=4)
101.600000.4042261Chetki (c=1)